Urology Insights Medically Verified Publication

ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਖਾਓ ਸ਼ਹਿਤੂਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ

Dr. Rajesh Khosla By Dr. Rajesh Khosla (Senior Urologist)
August 25, 2025
5 min read
ਕਿਡਨੀ ਸਟੋਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਖਾਓ ਸ਼ਹਿਤੂਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਨਮਕ ਦੇ ਕਣ ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਗਲਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋਂ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। 

ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਖਾਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ:

ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸੁਆਦੀ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਅਤੇ ਗੁਣ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ, ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ, ਫਾਈਬਰ, ਆਇਰਨ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਆਕਸੀਲੇਟ ਅਤੇ ਯੂਰਿਕ ਐਸਿਡ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੱਥਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਣ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਲਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ,1. ਪਿਸ਼ਾਬ ਸੰਬੰਧੀ ਗੁਣ :ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਮੂਤਰ-ਰੋਧਕ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਨਮਕ ਦੇ ਕਣ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੀੜਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸਦਾ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।2. ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ :ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਰੇਸਵੇਰਾਟ੍ਰੋਲ ਵਰਗੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।  ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 3. ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜ :ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਣਿਜ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਕਮ ਕਰਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਆਕਸਲੇਟ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਨੂੰ ਪਤਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਣ ਹੈ। 4. ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ :ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਸੋਜ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾੜ ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। 5. ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ :ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। 

ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੌਰਾਨ ਤੁਸੀਂ ਤਾਜ਼ੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋਂ, ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਫਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦੇ ਜੂਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦੇ ਜੂਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਕਿ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਸਰੀਰ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 

ਸਿੱਟਾ

ਆਮ ਤੌਰ ਤੇਗਲਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਲਈ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਕੇ, ਫਾਈਬਰ, ਆਇਰਨ, ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਸੰਬੰਧੀ ਗੁਣ, ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜ, ਸੋਜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਆਦਿ ਗੁਣ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਜ਼ੇ ਸ਼ਹਿਤੂਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਧੇ ਫਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋਂ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਜੂਸ ਬਣਾ ਕੇ ਵੀ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋਂ,ਇਸਦੇ ਦੋਨੋ ਤਰੀਕੇ ਪੱਥਰੀ ਦੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਪੱਥਰੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਂ ਕਿ ਇਸਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ  ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਹੀ ਖੋਸਲਾ ਸਟੋਨ ਕਿਡਨੀ ਐਂਡ ਸਰਜੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਆਪਣੀ ਅਪੋਇੰਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਬੁੱਕ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋਂ।
Dr. Rajesh Khosla

Medically Reviewed by Dr. Rajesh Khosla

Senior Urologist & Laser Surgeon with over 20+ years of clinical excellence in RIRS, HoLEP, Mini-PCNL, and Laparoscopic Surgeries at Khosla Stone Kidney & Surgical Centre, Ludhiana.